Dinsdagochtend 24 mei loop ik door het Bijlmerpark. Het park hebben we ontworpen als een ervaring die de zintuigen beroert: je ruikt de lente, je ziet kleuren verschieten tijdens de seizoenen, je ervaart de diversiteit aan bomen, struiken, planten en kruiden, je hoort de vogels zingen. Elegante paden en bruggen slingeren zich langs solitaire bomen, waterpartijen, eilandjes en glooiende heuvels. Dit zuidelijk deel is het meest avontuurlijk, hier mag je boomhutten bouwen en ontdekken dat brandnetels steken. We gaan op de uitkijkheuvel staan die beplant is met vlinderstruiken. Die moeten nog groeien maar binnen een, twee jaar gaat dat heel erg hard. We genieten van dit unieke moment: nu is het park nog even alleen van ons.
Deze zomer gaat dit deel van het park open, eind 2011 is het hele park klaar. Wie moppert er over Amsterdamse projecten glundert de projectleider: op schema, binnen budget! Maar, er is geen project zonder strijd. We vechten al jaren om de zogenaamde Bijlmerbomenrand. De vele bomen die in het oude park moesten wijken zijn de inspiratiebron. Bomen worden van hun boomschors ontdaan, twee jaar droog opgeslagen en behandeld om het hout te preserveren. Door ze vervolgens op roestvrijstalen poten te leggen vormen ze – in plaats van een traditioneel stalen hek - de rand van het park. Je kunt erop zitten, al balancerend er overheen proberen te lopen, je naam van je geliefde erin kerven. De Bijlmerbomenrand is een belangrijke identiteitsdrager en verhaalt over de geschiedenis van het park. Echter, nu komen we bij het onderdeel regels, de afdeling Beheer protesteert vanwege een mogelijke splinter in je vinger, kleding die kan scheuren. De burger zou schade kunnen gaan claimen. In werkend hout ontstaan scheurtjes, zou je die dan dicht moeten smeren? Onderhoud is dat!
Ik moet glimlachen. Wij maken een zintuiglijk park in de stad om mens en natuur dichter bij elkaar te brengen. Omgezaagde bomen worden hergebruikt. Dit alles past in een meer natuurlijke opvoeding van stadskinderen die niet weten dat melk van een koe en hout van een boom komt.
Woensdag 25 mei ben ik in Engeland. Ik maak mijn borst nat: de strenge Health and Safety wetgeving domineert bouwprojecten en de samenleving. In de bouw zijn nu veel minder ongelukken, maar er is ook regelgeving die niets meer te maken heeft met gezondheid en veiligheid van burger en slechts gedreven wordt door angst voor claims. Resultaat: in Engeland worden geen schoolreisjes meer gemaakt naar kinderboerderij, bibliotheek of museum.
Ons gevechtje ging over de eis om elke 40 meter een toilet te moeten maken. Onze Nederlandse ervaring leert dat bij een groot publiek gebouw, en zeker aan een openbaar plein, de toiletten voor vele zaken worden gebruikt die het daglicht niet verdragen. Wij stellen voor de toiletten zodanig te concentreren en groeperen dat goed toezicht en schoonmaak mogelijk is. Health and Safety dachten we. Als we in Londen enkele recente bibliotheken bezoeken ontdekken we dat rolstoeltoiletten om begrijpelijke redenen op slot worden gedaan. Bovendien krijgen publieke gebouwen in Engeland geen fatsoenlijk budget voor schoonmaak. Opmerkelijk dat schoonmaak geen onderdeel uit maakt van de wetgeving! Iedereen geeft ons gelijk, maar niemand durft of kan de verantwoordelijkheid nemen. Ons gevecht verliezen we. Resultaat: 144 toiletten, waarvan 28 voor rolstoelgebruikers, liggen verspreid over het gehele gebouw. Deze dwangmatige Health and Safety regelgeving dreigt ook naar Europa te komen. Ze staat symbool voor een wereldwijde opkomende Amerikaanse en Angelsaksische claimcultuur. Dit is niet goed voor de samenleving.

Francine Houben
31 mei 2010
Het Financieele Dagblad