belevenis Het Openluchtmuseum is in het begin van de twintigste eeuw opgericht om een beeld te bewaren van de plattelandscultuur en van de traditionele nijverheid in Nederland. In nissen in het boslandschap bij Arnhem zijn compleet ingerichte boerderijen, winkeltjes en werkplaatsen uit verschillende delen van het land bijeengebracht. Een bezoek is leerzaam, maar moet tegenwoordig ook een attractie inhouden. Bij deze bredere opzet paste een nieuw tentoonstellingsgebouw voor het tonen van de rijke verzameling en om het museum minder afhankelijk van het weer te maken. In het licht hiervan is de opgave door Mecanoo tweeledig opgevat: we moeten praktische voorzieningen maken, maar tevens het publiek ontvangen op een wijze die tot de verbeelding spreekt. zwerfkei Het landschap is als uitgangpunt genomen voor het ontwerp. Dat is in dit geval vrijwel onvermijdelijk, omdat het hier vanzelfsprekende aanknopingspunten voor interventies biedt en omdat het landschap de ondergrond is waarop zich de bewoningsgeschiedenis van Nederland heeft afgespeeld. In aanvulling hierop zijn materialen met een geschiedenis toegepast. Een weg van oude klinkers voert langs wat er uitziet als een grote zwerfkei, dertien meter hoog, zonder zichtbare openingen. Een muur doorsnijdt het landschap, honderd en drieënveertig meter lang, in verschillende metselverbanden opgetrokken uit oude bakstenen en keien. De poort van het museum in de muur gaat over in een grote lichte hal met uitzicht op het buitenmuseum. De hal glooit mee met de niveauverschillen in het landschap. In de onderste laag bevinden zich tentoonstellingszalen. Van hier leidt een tunnel bezoekers naar het binnenste van de zwerfkei, het HollandRama, een roterend panoramatheater waar historische voorwerpen tot leven worden gewekt. schakel Met alle praktische voorzieningen als toiletten, coffeeshop en museumwinkel is de entreehal het centrale plein van het museum. Dit is de schakel tussen binnen en buiten, waarin het kenniscentrum en het auditorium verder gestalte geven aan de hedendaagse museale koers die is ingeslagen. Ook de inrichting van de wisselende tentoonstellingen en van de semi-permanente opstelling van kleding en sieraden uit eigen bezit zijn hiervan een uitdrukking.